რა არის ორსულობის I და II ტრიმესტრის სკრინინგ ტესტები?
ორსულობის პირველი და მეორე ტრიმესტრების (ორმაგი და სამმაგი) სკრინინგ ტესტები ნაყოფის გენეტიკური დარღვევების რისკის ადრეული გამოვლენის საშუალებას იძლევა. სკრინიგ ტესტები დედის სისხლისა და ნაყოფის ექოსკოპიურ გამოკვლევებს მოიცავს. ორივე მათგანი აუცილებლად ერთსა და იმავე დღეს ტარდება. ტესტების პროცესში გასათვალისწინებელია დედის რასა, ეთნიკური წარმომავლობა, ასაკი, წონა, მავნე ჩვევები და ანამნეზი.
მიღებული შედეგების დამუშავება რეპროარტში სპეციალური კომპიუტერული პროგრამით ხდება. აღნიშნული პროგრამა ნაყოფის გენეტიკური დარღვევების კვლევებისა და მათი სტატისტიკური ანალიზის საფუძველზე შეიქმნა. იგი ნაყოფის ქრომოსომული ანომალიების — 21 ქრომოსომის (დაუნის სინდრომი), 13 ქრომოსომის (პატაუს სინდრომი), 18 ქრომოსომისა (ედვარდსის სინდრომი) და ნერვული ღეროს დეფექტის არსებობის რისკის შეფასების საშუალებას იძლევა.
ნაყოფის ექოსკოპიური გამოკვლევა
დედის სისხლის გამოკვლევა
როდის კეთდება ორსულობის პირველი ტრიმესტრის (ორმაგი) ტესტი?
ორსულობის პირველი ტრიმესტრის (ორმაგი) ტესტი ორსულობის 11-13 კვირაზე ტარდება. შედეგად, ორსული ქალის სისხლში ორი ჰორმონის კონცენტრაცია — თავისუფალი ქორიონალური გონადოტროპინი (β-hCG) და ორსულობასთან ასოცირებული სისხლის პლაზმის A პროტეინი (PAPP-A) განისაზღვრება. ტესტის ჩატარებისთვის ულტრაბგერითი გამოკვლევით ნაყოფის თხემ-კუდუსუნის ზომას, კისრის ნაოჭის სისქესა და ცხვირის ძვლის ზომას ადგენენ.
როდის კეთდება ორსულობის მეორე ტრიმესტრის (სამმაგი) ტესტი?
ორსულობის მეორე ტრიმესტრის (სამმაგი) ტესტი ორსულობის 16-18 კვირაზე ტარდება. ორსული ქალის სისხლში სამი ჰორმონის კონცენტრაცია — თავისუფალი ქორიონალური გონადოტროპინი (β-hCG), ალფა ფეტოპროტეინი (AFP) და არაკონიუგირებული ესტრიოლი (UE3) განისაზღვრება. ტესტის ჩასატარებლად ექოსკოპიური გამოკვლევით ნაყოფის ბიპარიეტალურ დიამეტრს, ბარძაყის ძვლისა და თავის გარშემოწერილობის ზომებს ადგენენ.
ვისთვის არის რეკომენდებული ორსულობის I და II ტრიმესტრის სკრინინგ ტესტების ჩატარება?
ტესტების ჩატარება ყველა ორსულისთვისაა რეკომენდებული. ტესტების ჩატარება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი შემდეგი ფაქტორების არსებობის შემთხვევაშია:
- ორსულის ასაკი — 35 წელი და მეტი
- ოჯახის ანამნეზში თანდაყოლილი დეფექტების არსებობა
- ორსულობის დროს მაღალი რისკის მედიკამენტების გამოყენება
- თუ ორსულს შაქრიანი დიაბეტი აღენიშნება
- თუ ორსულობის დროს გადატანილია ვირუსული ინფექცია
- თუ ქალი რადიაციული ექსპოზიციის ქვეშ იმყოფებოდა
- თუ ულტრაბგერითი გამოკვლევის დროს 21,18, 13 ქრომოსომების ტრისომიებთან ასოცირებული ანომალიები აღინიშნება
- თუ მამას რობერტსონული ტრანსლოკაცია აღენიშნება
როგორ უნდა გაიგოთ თქვენი კვლევის შედეგები?
მიღებული შედეგების დამუშავება რეპროარტში სპეციალური კომპიუტერული პროგრამით ხდება. აღნიშნული პროგრამა ნაყოფის გენეტიკური დარღვევების კვლევებისა და მათი სტატისტიკური ანალიზის საფუძველზე შეიქმნა. იგი ნაყოფის ქრომოსომული ანომალიების — 21 ქრომოსომის (დაუნის სინდრომი), 13 ქრომოსომის (პატაუს სინდრომი), 18 ქრომოსომისა (ედვარდსის სინდრომი) და ნერვული ღეროს დეფექტის არსებობის რისკის შეფასების საშუალებას იძლევა.
მნიშვნელოვანია იცოდეთ:
- ექიმი პრენატალური სკრინინგ ტესტებით ნაყოფის გენეტიკური დარღვევების რისკის იდენტიფიცირებას ახდენს
- მაღალი რისკის მაჩვენებელი არ ნიშნავს, რომ ნაყოფს გენეტიკური დარღვევა აუცილებლად აქვს. იგი დიაგნოზის დაზუსტებისთვის დამატებითი გამოკვლევების ჩატარების აუცილებლობაზე მიუთითებს
- თუ პაციენტი მაღალი რისკის ჯგუფს ეკუთვნის, დამატებით რეკომენდებულია ინვაზიური გამოკვლევა, მაგალითად, ქორიონის ბიოფსია და ამნიოცენტეზი
ხშირად დასმული კითხვები (FAQ)
როგორ კეთდება ტესტი?
ტესტისთვის გამოიყენება სისხლის ნიმუში, რომლის აღება ხდება ვენიდან. სისხლის ნიმუშის აღების დღეს უნდა მოხდეს ნაყოფის ექოსკოპიური გამოკვლევაც.
რამდენ ხანშია პასუხი?
ტესტის პასუხი ცნობილია 6 სამუშაო დღეში.
მაღალი რისკის მაჩვენებელი თუ ამოვიდა ტესტის შედეგებში, ეს ნიშანავს რომ ზუსტი პასუხია?
არა. ორსულობის ორმაგი და სამმაგი ტესტები სკრინინგ ტესტებია და ავლენენ რისკის დონეს. მაღალი რისკის მაჩვენებელი არ ნიშნავს, რომ ნაყოფს გენეტიკური დარღვევა აუცილებლად აქვს. იგი დიაგნოზის დაზუსტებისთვის დამატებითი გამოკვლევების ჩატარების აუცილებლობაზე მიუთითებს.